All Images Header

In één oogopslag: TO binnen de grenzen

In één oogopslag: TO binnen de grenzen

Ook de eisen van vogels en apen geen probleem in DYWAG.Ad Dekker van ADEK Installatie Advies over restauratieproject Artis

Als je Ad Dekker zo hoort praten dan was het lastigste van de opdracht om niet steeds ‘hokken’ te zeggen, maar ‘dierenverblijven’. En dat moest toch echt van de dierenverzorgers van Artis. Toch zou menigeen de opdracht zelf ook pittig hebben gevonden: het ontwerp van vrijwel alle installaties voor de restauratie van het Apenhuis en het Vogelhuis van de Amsterdamse dierentuin.

Er komt immers nogal wat bij kijken. Het Apenhuis is een rijksmonument, het Vogelhuis een gemeentelijk monument. De verschillende ‘gebruikers’: bezoekers, de diverse apen- en vogelsoorten en de mensen die er werken, stellen ieder voor zich verschillende eisen aan de temperatuur, luchtvochtigheid, zonlicht en verlichting. En bovendien moesten de installaties zo duurzaam mogelijk worden uitgevoerd.

Ook weer niet de lastigste

Ad Dekker is directeur van ADEK Installatie Advies in Moordrecht. Samen met zijn vaste medewerkers adviseert en ondersteunt hij zijn klanten bij het ontwerp en de realisatie van projecten op het gebied van klimaat, water, riolering, elektra, data, communicatie en meet- en regeltechniek.

“Artis is een grote en complexe opdracht, maar ook weer niet de lastigste die we gedaan hebben. Onze opdrachten zijn heel divers. Van een simpele woning tot bijvoorbeeld het centrumplan van de gemeente Heemskerk dat volledig duurzaam ontwikkeld is.”

Allerlei verschillende soorten glas

Gaandeweg zijn verhaal over het werk voor Artis komen er toch steeds meer interessante details boven tafel.

“Het Apenhuis en het Vogelhuis worden zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat van rond 1910 hersteld. Dat betekent onder andere dat de daken weer grotendeels uit glas komen te bestaan. Er is geen geld voor airconditioning, dus was de kans groot dat het binnen veel te warm zou worden. Een oplossing is zonwerend glas. Maar dat laat ook geen uv-licht door en dat is nodig voor de beplanting. Uiteindelijk worden er nu allerlei verschillende soorten glas gebruikt in de dakvensters en gevels. We hebben tal van combinaties van soorten glas doorgerekend om tot beste mix van warmtewering en uv-toetreding te komen.”

Specifieke vraagstukken

Voor dit rekenwerk werd het thermisch simulatiemodel DYWAG van BINK gebruikt. Het invoeren van allerhande glassoorten was geen enkel probleem, ook als ze niet in de standaard database waren opgenomen.

“Dat is zo gebeurd in DYWAG, een kwestie van de fysische gegevens aanpassen.”

Ook andere toch heel specifieke vraagstukken bleken zonder problemen in DYWAG te kunnen worden doorgerekend.

“De eisen voor de ventilatie van dieren zijn bijvoorbeeld anders dan die voor mensen. Het Vogelhuis is voor het publiek één grote ruimte, maar er zijn wel verschillende klimaatzones met hun eigen temperatuur en luchtvochtigheid. Uiteraard mag het niet te koud of te warm worden voor de vogels, maar we moesten ook zorgen dat er geen ongewenste luchtstromen ontstonden in de verblijven. In het Apenhuis moet je bij warm weer goed ventileren, maar ook de niet zo prettige apenlucht afvoeren. Voor de luchtvochtigheid hebben we sproeiers ingezet die putten uit een hemelwaterreservoir van 50 m3, maar daarbij moesten we wel rekening houden met de monumentale houten constructie die ook weer niet te nat mag worden. Om maar te zwijgen over de warmtelast van de vele bezoekers en de eis van de architect dat de buizen en leidingen het monumentale karakter van de gebouwen niet mochten verstoren.”

In één oogopslag: TO binnen de grenzen

Uiteindelijk, na het doorrekenen van talloze opties, is de optimale mix van installaties en voorzieningen met DYWAG bepaald.

“Voor de opdrachtgever was de TO, de temperatuuroverschrijding, de grootste zorg. Met een uitdraai van één A4-tje uit DYWAG kun je die zorg wegnemen. De minimum- en maximumwaarden van de simulatie van de warmte- en vochthuishouding in uren per jaar laten in één oogopslag zien dat de waarden binnen de gestelde grenzen blijven.”

Nuchter en geroutineerd als hij is, noemt Ad Dekker het verwerken van een opdracht als deze in DYWAG:

“Goed te doen.”